Achter de schermen bij Veilig Thuis: wat doet een vertrouwensarts?

Een vrouw komt altijd met haar zoontje en haar moeder naar het consultatiebureau. Tot haar moeder ineens niet meer meekomt – haar partner wil liever dat ze alleen gaat. Zo subtiel kunnen de signalen zijn die wijzen op intieme terreur. Toch zijn het juist zulke signalen waar vertrouwensartsen van Veilig Thuis alert op zijn.

Bij Veilig Thuis Flevoland zoeken we nieuwe vertrouwensartsen. Om goed uit te leggen wat deze functie inhoudt, verwijzen we graag naar het interview met Sophie van Blijswijk (vertrouwensarts bij Veilig Thuis en Filomena in Rotterdam) en Maaike Merckens (basisarts bij Veilig Thuis Hollands Midden) dat eerder verscheen op Arts en Zorg Maatschappij + Gezondheid. Zij werken niet in Flevoland, maar hun verhaal laat goed zien wat de functie inhoudt en waarom juist artsen een cruciale rol spelen.

Signaleren en handelen

Als vertrouwensarts kom je in beeld bij vermoedens van kindermishandeling of huiselijk geweld. Je beoordeelt de medische situatie, kijkt breder dan het fysieke letsel en werkt intensief samen met gedragswetenschappers, maatschappelijk werkers, jeugdbescherming en politie. Ieder ziet een stukje van het verhaal: de vertrouwensarts helpt om de puzzel compleet te maken.

“De grootste uitdaging is vaak: hoe krijgen we het hele verhaal op tafel?” vertelt Sophie. “Zeker bij intieme terreur is de buitenwereld lang niet altijd op de hoogte.” Die term verwijst naar een patroon van psychische en sociale controle, waarbij een partner zijn of haar macht gebruikt om iemand volledig te beheersen. Soms zonder fysiek geweld, maar met evenveel impact.

Een medisch perspectief dat het verschil maakt

Ook psycho-educatie hoort bij het werk. Maaike: “We leggen slachtoffers uit wat dwingende controle is, hoe het werkt en wat het met je doet. Dat inzicht is vaak een eerste stap naar hulp.” Daarnaast denk je als vertrouwensarts mee over praktische zaken: hoe kan iemand zichzelf én haar kinderen in veiligheid brengen? Welke hulp is beschikbaar? En hoe zorg je dat die ook echt bereikt wordt?

De medische achtergrond van de vertrouwensarts blijkt steeds vaker van doorslaggevend belang. Niet alleen in de diagnostiek, maar ook in het creëren van veiligheid. Soms zelfs door praktische details, zoals het afschermen van een elektronisch patiëntendossier.

Van eerste gesprek tot vervolgstap

Als vertrouwensarts werk je in het hart van een multidisciplinair team, maar je rol is tegelijk heel autonoom. Je weegt informatie medisch, adviseert collega’s en voert ook zelf gesprekken met betrokkenen. Soms is de eerste stap dat een vrouw voor het eerst hardop zegt: “Wat mij overkomt is niet normaal.” Soms is het moment waarop iemand hulp durft te vragen al een doorbraak op zich.

Volgens Sophie is het juist dáár dat een vertrouwensarts het verschil maakt. “Je weet nooit zeker of een situatie was geëindigd in femicide als je niets had gedaan. Maar je weet wél dat je het risico kleiner maakt als je signalen serieus neemt en op het juiste moment handelt.”

Veilig Thuis Flevoland zoekt vertrouwensartsen

Wil jij bijdragen aan het stoppen van geweld en onveiligheid binnen gezinnen? Bij Veilig Thuis Flevoland zoeken we artsen die hun medische expertise willen inzetten voor een veiligere thuissituatie.

Of je nu al vertrouwensarts bent of als basisarts interesse hebt in dit werk: je bent welkom. Binnen Veilig Thuis kun je worden opgeleid tot vertrouwensarts. Meer informatie over die route vind je op de pagina vertrouwensartsen.

Je werkt in een hecht, multidisciplinair team waarin jouw medische blik van grote waarde is. Je beoordeelt signalen, denkt mee in complexe situaties en draagt bij aan duurzame veiligheid.

Als arts werk je met hoofd én hart: professioneel, zorgvuldig en met oog voor de mensen achter het verhaal.

Oproep #stopfemicide #nietéénmeer

Het aantal gevallen van femicide – de moord op een vrouw omdat ze een vrouw is – is in Nederland fors hoger dan in ons omringende landen. Het Landelijk Netwerk Veilig Thuis, met 25 regionale Veilig Thuis-organisaties, en het Landelijk Netwerk Vrouwenopvang – 24 organisaties – vinden dat zorgwekkend en roepen daarom het kabinet gezamenlijk op een integrale aanpak te ontwikkelen om dit aantal omlaag te brengen, onder de motto’s: #StopFemicide en #NietEénMeer.

High impact crime

In Nederland spreken we vaak over ‘geweld in de relationele sfeer’ of ‘een familiedrama’ als het gaat over femicide. Deze termen zijn verhullend, ze geven niet aan wat er daadwerkelijk aan de hand is. Femicide is een high impact crime, dat ook als zodanig behandeld moet worden. Elke acht dagen wordt er in Nederland een vrouw vermoord. Bijna altijd door haar man, of ex-man. Vaak omdat een vrouw uit de relatie wil stappen of op een andere manier haar grenzen aangeeft.

Gender gerelateerd geweld

Het is van belang om te erkennen dat het bij femicide gaat om geweld dat gebonden is aan gender. Het overkomt vrouwen vaker dan mannen. Zes op de tien vrouwen die tussen 2017 en 2021 in Nederland door geweld om het leven kwamen, werden door hun (ex-)partners vermoord. In onze maatschappij zijn vrouwen nog te vaak de ondergeschikte partij in een relatie en daarmee afhankelijker van de man dan andersom.

Intieme terreur

Bij femicide is er in veel gevallen sprake van een geweldsvorm die we intieme terreur noemen. Intieme terreur kenmerkt zich door een patroon van controle en dwang. Dit kan zich uiten in het isoleren, vernederen en/of intimideren van de partner, ernstig fysiek geweld en/of seksueel geweld, soms zelfs met een fatale afloop: femicide.

Gezamenlijke aanpak noodzakelijk

Het Landelijk Netwerk Veilig Thuis, de netwerkorganisatie van 25 regionale Veilig Thuis-organisaties, en het Landelijk Netwerk Vrouwenopvang Valente, waarbij 24 organisaties zijn aangesloten, roepen onder de motto’s #StopFemicide en #NietEénMeer op tot een gezamenlijke aanpak van femicide.

We roepen VWS en J&V op om te erkennen dat femicide een high impact crime is die een stevige, integrale aanpak nodig heeft. We roepen beide ministeries en het veld op om samen met ons de handen ineen te slaan en aan de slag te gaan met de volgende vijf acties:

  • Ministerie van VWS: Zet in op preventie. Zorg voor bekendheid van de ernst van femicide zodat professionals zoals wijkteams, huisartsen en het onderwijs, omstanders en slachtoffers de signalen van intieme terreur en dreigende femicide herkennen en weten wat ze moeten doen, hoe ze het gesprek moeten aangaan. Hierbij kan gebruik worden gemaakt van de video ‘Je staat er niet alleen voor’.
  • Veld: Herken de rode vlaggen die kunnen duiden op intieme terreur, met het risico op een fatale afloop, zoals stalking, geweld tijdens de zwangerschap, poging tot verwurging en toenemend geweld.  (Zie ook de factsheet intiem-terreur in de bijlage).
  • Ministerie van VWS: Maak de hulpverlening laagdrempelig en toegankelijk. Dat kan door meer inloopcentra als Filomena (www.rotterdam.nl/centrum-huiselijk-geweld) of het Family Justice Centre te realiseren, maar ook door de chat van het meldpunt VeiligThuis.nl 24/7 beschikbaar te maken in plaats van uitsluitend tijdens kantooruren, zodat mensen die hulp zoeken daar altijd meteen terecht kunnen met hun verhaal.
  • Ministerie van J&V: Zorg voor snelle opvolging na een melding. Bij een melding waarbij er sprake is van ernstig huiselijk geweld is het ondenkbaar dat er pas na zes weken contact wordt gelegd. Maak het mogelijk dat er binnen één week opvolging is na een dergelijke melding.
  • Ministerie van J&V: Maak het veiliger om aangifte te doen, door de naam van degene die aangifte doet niet te vermelden of ervoor te zorgen dat een melding volstaat(net als bij strafbare kindermishandeling). In het algemeen roepen we Den Haag op om werk te maken van een stafrecht dat meer is ingericht op bescherming van het slachtoffer en minder op die van de dader.

Bekijk de video Geweld tegen vrouwen

Ook een hulpverwijzing in het AD bij verhalen over huiselijk geweld!

We kennen het allemaal: wanneer je een bericht over zelfdoding leest, wordt er verwezen naar 113. Het nummer waar je hulp kunt vinden als je met die gedachten speelt.
Het AD komt voortaan ook met hulpverwijzing bij verhalen over huiselijk geweld. Een mooie ontwikkeling!

De tekst die voortaan onder dit soort verhalen staat, luidt: “Als u slachtoffer bent van huiselijk geweld, kunt u hulp krijgen bij het advies- en meldpunt van Veilig Thuis. Ook plegers en getuigen kunnen zich hier melden.” Ook staat er vermeld dat bij direct gevaar, direct alarmnummer 112 moet worden gebeld.

Hoofdredacteur Rennie Rijpma heeft gezegd dat er voortaan een hulpverwijzing onder de verhalen geplaatst wordt die gaan over huiselijk geweld. In deze toevoeging staat welke instanties hulp bieden aan slachtoffers van huiselijk geweld.

Rijpma zegt dat er in het geval van huiselijk geweld voor gekozen is, omdat in de praktijk blijkt dat het vaak lastig is voor personen die in zo’n situatie zitten om naar buiten te treden.

Hoofdredacteur AD Rennie Rijpma

Lees hier het hele artikel via https://lnkd.in/egBghGdG

Aandacht voor digitale (on)veiligheid

Iedereen wil zich veilig voelen op plekken waar je veel tijd doorbrengt. Thuis, op straat, op je werk – en natuurlijk ook online. Dat is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Slachtoffers van huiselijk geweld worden vaak online en via social media lastiggevallen, bedreigd of in de gaten gehouden.

SafetyNed: de veilig online expert voor huiselijk geweld

Om aandacht te vragen voor online onveiligheid is vijf jaar geleden safetyNed opgericht door vier vrouwenopvangorganisaties. SafetyNed geeft tips en tools aan slachtoffers van huiselijk geweld en aan professionals over online veilig kunnen zijn. Dat doen zij door het geven van trainingen aan professionals en het geven van advies.

Ook geeft safetyNed voorlichting aan o.a. justitie en politie over:

  • Hoe technologie wordt misbruikt.
  • Wat je kunt doen om digitale gegevens van slachtoffers veilig en vertrouwelijk te houden en te beschermen.
  • Hoe je technologie veilig kunt gebruiken.
  • Hoe technologie kan worden ingezet om daders effectiever te kunnen vervolgen en berechten.
  • Hoe technologie op een positieve manier kan worden ingezet bij het stoppen van geweld in relaties.

Trusted partner

SafetyNed werkt samen met technologiebedrijven en experts om betrokken te zijn bij ontwikkelingen op technologisch vlak en op het gebied van wetgeving, zodat de digitale veiligheid en privacy ook vooraf zoveel mogelijk worden geborgd. Trots zijn we op het feit dat we trusted partner zijn van Facebook en ESET. Samen met hen proberen we up-to-date te blijven en altijd adequaat casuïstiek te kunnen behandelen

Trainingen safetyNed

SafetyNed biedt trainingen aan professionals die in hun werk te maken hebben met huiselijk geweld. Ook de medewerkers van Veilig Thuis Flevoland zijn getraind. SafetyNed biedt ook trainingen in coöperatie aan. Bijvoorbeeld met de Sociale Academie Utrecht (SAU) en de beroepsvereniging voor professionals in sociaal werk (BPSW). Een accrediteringstraject is inmiddels ingezet!

Meer weten?

Meer informatie over safteyNed en over digitale veiligheid vind je op www.safetyned.org.

Wil je meer weten over onze trainingen? Download dan de flyer

Wij wensen u fijne feestdagen!

Veiligheid, betrokkenheid en het duurzaam stoppen van geweld: dat is waar wij voor staan.  Ondanks het uitdagende jaar hebben wij ons hier samen met onze ketenpartners weer volledig voor ingezet. Ook in 2021 blijft het werken aan duurzame veiligheid ons speerpunt. Helpt u ook weer mee in het nieuwe jaar?

Bekijk hier onze eindejaars-animatie

Minister Hugo de Jonge bezoekt Veilig Thuis Flevoland

Vandaag – woensdag 18 december – was Minister Hugo de Jonge op bezoek bij Veilig Thuis Flevoland. Hij woonde daar een Town Hall Meeting bij, de maandelijkse bijeenkomst waarin manager, ondersteuning en teams elkaar bijpraten over de ontwikkelingen binnen Veilig Thuis Flevoland. Daarna sprak hij uitgebreid met de medewerkers van het Crisisteam over hun werk en waar ze tegenaan lopen in de praktijk.

Het was een informeel en prettig werkbezoek waarbij de Minister medewerkers uitnodigde om terug te kijken en zich te realiseren wat er allemaal bereikt is het afgelopen jaar sinds de invoering van de vernieuwde Meldcode in januari 2019. Hij gaf aan de komende periode zich verder in te zetten op verbetering van de ketensamenwerking in de regio. Er lopen nu landelijk zes pilots om te kijken hoe de jeugdbeschermingsketen in Nederland beter ingericht zou kunnen worden. Een van die pilots is de pilot Blijvend Veilig in Amsterdam.